Gönderen Konu: BAĞDAŞIKLIK-BAĞLAŞIKLIK  (Okunma sayısı 27357 defa)

0 Üye ve 2 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı Edebiyat Öğretmeni

  • Site Yöneticisi
  • VIP Üye
  • *****
  • İleti: 5313
  • Cinsiyet: Bayan
  • Calimero
    • Profili Görüntüle
BAĞDAŞIKLIK-BAĞLAŞIKLIK
« : Kasım 05, 2009, 06:06:34 ÖS »

Bağdaşıkllık ve bağlaşıklı ile ilgili nasıl örnekler veriyorsunuz ve bu örnekleri nasıl anlatıyorsunuz?

Çevrimdışı meryemozcan

  • Site Yöneticisi
  • VIP Üye
  • *****
  • İleti: 7533
  • Cinsiyet: Bayan
  • Güzel olan sevgili değildir,sevgili olan güzeldir
    • Profili Görüntüle
Ynt: BAĞDAŞIKLIK-BAĞLAŞIKLIK
« Yanıtla #1 : Kasım 05, 2009, 09:15:32 ÖS »
Kelimeler, metin içindeki değerini, diğer kelimelerle kurduğu ilişkiden alır. Bu, satranç tahtasındaki taşların, değerini diğer taşlarla kurduğu ilişkiden almasına benzer. Satranç taşlan ile dama da oynayabiliriz. Ancak "şah" artık şah olmaktan çıkmıştır ve taşların önemlilik sırası sebebiyle değerleri de değişmiştir. Dama taşlan ile satranç da oynayabiliriz. Ancak o zaman şah ve fili karıştırmak da kolaylaşacaktır.

Bu örneği bir metne uygularsak; karşımıza, alışılmış bağdaştırma ile alışılmamış bağdaştırmanın, kelimeleri metin içinde yapım ve işletme ekleri ile kullanmanın, kelimeye gerçek, mecaz, kinayeli anlam yüklemenin (bağlam) önemi çıkar.


Allahım bizi bize bırakma , bizi bizsiz bırak ama bizi sensiz bırakma ...

Çevrimdışı meryemozcan

  • Site Yöneticisi
  • VIP Üye
  • *****
  • İleti: 7533
  • Cinsiyet: Bayan
  • Güzel olan sevgili değildir,sevgili olan güzeldir
    • Profili Görüntüle
Ynt: BAĞDAŞIKLIK-BAĞLAŞIKLIK
« Yanıtla #2 : Kasım 05, 2009, 09:23:35 ÖS »
Yaşamayı bileydim yazar mıydım hiç şiir?
Yaşamayabileydim yazar mıydım hiç şiir?
-Yaşama!
-Ya hileydim?
Yazar: Mıydım?
Hiç: Şiir"             (İsmet Özel)

Bu şiirin kelimelerini (göstergelerini) ister alfabetik, ister dörtlükler-deki sırasıyla sözlükte yer aldığı şekliyle sıralayınız. Bu sıralamadan bir anlamın elde edilemeyeceğini göreceksiniz. Bu kelimeler tek başlarına bir ses ve anlam kaynaşması gösteren birimler olsa da birbirleriyle kaynaşmadıkları için onların yan yana gelmesinden bir anlam çıkmaz. Öyleyse bu göstergelerin ses ve anlam kaynaşması sağlaması için önce bağlaşıklık ilkesine göre bir araya gelmesi gerekir.

Bir dili konuşan veya yazan kişi dil bilgisi kurallarına göre konuşmaz ve yazmaz, İnsanlar bir kültürel ortamda yetiştikleri için dil kurallarını da hazır bulur, öğrenir ve bu ona göre kullanır. Bir metni meydana getiren göstergeler de işte bu yerleşmiş kurallara göre işler ve bir ileti sağlar. Bu kuralların göz ardı edildiği metinler, alıcıya bir ileti göndermez veya eksik, yanlış gönderir. Göstergelerin birbirleriyle ilişkisini sağlayan dilbirimleri yapım ekleri, çekim ekleri, edatlar, bağlaçlar vs.dir. İşte bir metni meydana getiren göstergeler arasında kendini belli eden dil bilgisi kurallarının işleyişine bağlaşıklık diyoruz.

Sevgili Edebiyat Öğretmenim bu bilgiler pek somut değil öğretmek gerçekten güç somutlaştırmak düşüyor bize. Dil bilgisi kurallarının işleyişini konuşurken farkında olmadan kullanan öğrenciye fark ettirmek bağlaşıklığı bir oranda öğretmek oluyor. 

Allahım bizi bize bırakma , bizi bizsiz bırak ama bizi sensiz bırakma ...

Çevrimdışı Duran Öğretmen

  • Sürekli Üye
  • ***
  • İleti: 158
  • Cinsiyet: Bay
    • Profili Görüntüle
Ynt: BAĞDAŞIKLIK-BAĞLAŞIKLIK
« Yanıtla #3 : Kasım 06, 2009, 12:03:24 ÖÖ »
Sayın öğretmenim,
En basitinden öge veya ek eksikliğinden kaynaklanan anlatım bozukluklarının bağlaşıklığa, anlamsal bozukluklarının bağdaşıklığa ters düştüğünü söyleyebiliriz zannımca.
"içimde ikinci bir insan gibidir seni sevmek saadeti..."

Çevrimdışı naprev

  • VIP Üye
  • *****
  • İleti: 911
  • Cinsiyet: Bay
    • Profili Görüntüle
Ynt: BAĞDAŞIKLIK-BAĞLAŞIKLIK
« Yanıtla #4 : Kasım 06, 2009, 12:35:53 ÖÖ »
Sayın öğretmenim,
En basitinden öge veya ek eksikliğinden kaynaklanan anlatım bozukluklarının bağlaşıklığa, anlamsal bozukluklarının bağdaşıklığa ters düştüğünü söyleyebiliriz zannımca.

Kurt kuzuyu yedi.
Kuzu kurdu yedi.

Bunun gibi mi? Bağdaşıklık sentaks denen disiplin mi ki?

Çevrimdışı Duran Öğretmen

  • Sürekli Üye
  • ***
  • İleti: 158
  • Cinsiyet: Bay
    • Profili Görüntüle
Ynt: BAĞDAŞIKLIK-BAĞLAŞIKLIK
« Yanıtla #5 : Kasım 08, 2009, 01:57:15 ÖÖ »
Kurt kuzuyu yedi.
Kuzu kurdu yedi.

Bunun gibi mi? Bağdaşıklık sentaks denen disiplin mi ki?
Olabilir. Şöyle birkaç örnek cümle daha yazalım isterseniz bağdaşıklığa ters düşen: 1. Yazarın kendine özel bir üslubu var. 2. Bu işi kesinlikle sen çözebilirsin muhtemelen. 3. Mustafa Kemal 2. Dünya Savaşında kahramaca savaştı...
Anlatımdaki sözcükler, tamlamalar, cümleler paragraflar belirli bir düzene göre oluşuyor. Düzendeki anlamsal bağlatı bağdaşıklığı, dil bilgisel bağlantı da bağlaşıklığı açıklıyor. "Ben sana mecburum" dizesinin alışılmamış bir bağdaştırma olması, dil bilgisi kurallarına ters olmasından kaynaklanıyor biraz da. Ya da "bir şair akasya içten ve yorgun" dizesinin alışılmamış bağdaştırma olması, anlamsal olarak bilinenden farklı olmasından kaynaklanıyor.
Haksız mıyım? Saygıyla...
"içimde ikinci bir insan gibidir seni sevmek saadeti..."