Gönderen Konu: Dil Bilgisi Öğretiminde Sorunlar: Emir Çekimi İle İlgili Eksiklik  (Okunma sayısı 1673 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

fuzuliye

  • Ziyaretçi

Emir Çekimi İle İlgili Eksiklik

Emir çekimi, Türkçenin yazılı ilk metinlerinden itibaren altı şahsı ile de çekimlenmiştir. Bunu tespit etmek için art zamanlı küçük bir araştırma yapmak yeterlidir.

Dilbilgisi kitabı yazan bazı yazarlar, genellikle, yabancı dilbilgisi kitaplarını biraz Türkçeye çevirerek, biraz da adapte ederek yazdıkları için olsa gerek –çünkü Fransızca ve İngilizcede emir çekiminin birinci tekil ve çoğul kişi çekimi yoktur- Türkçede de bu kişileri boş bırakmışlar; “kişi kendi kendine emredemez” gibi bir gerekçe göstermişlerdir. Bu hatâ, ilköğretimde okutulan Türkçe kitaplarına (Koyuncu 2004a:139), liselerde okutulan Türk Dili kitaplarına (Türk Dili-Lise 1 2003: 59), dershanelerin kitaplarına (Ekol 2004:120) , ÖSS’de sorulan sorulara kadar yansımıştır.

Oysa Türkçede baştan beri emir kipinin bütün şahıslarda da çekimi vardır. Yalnız, yazı dilimize temel aldığımız İstanbul (Ağzı) Türkçesi, istek çekiminin birinci tekil ve çoğul kişisinin eklerini kullanmaktan vazgeçmiş, bunların yerine emir çekiminin birinci tekil ve çoğul kişi eklerini almıştır. Örneğin: gelem yerine geleyim, gidek yerine gidelim gibi. Bugün geleyim ve gidelim emir çekiminde de aynıdır. Bir başka deyişle bugün Türkçede istek birinci tekil ve çoğul kişi çekimi ile emir birinci tekil ve çoğul kişi çekimleri ortaktır (Ergin 1962: 289- 290, Korkmaz 2003: 667, Ercilasun 1995: 61- 66, Özçelik, Erten 2000: 166).

MEB, bu hataları sürdüren kaynakları değil de daha ciddi hazırlanmış kaynakları esas alan kitapları seçerse bunlarla uğraşmak durumunda kalmayız. Öğretmen adayı öğrencilerimiz de üniversitede öğrendikleri ile ileride öğretecekleri bilgiler arasında çelişkiler yaşamazlar ve Türkçe dilbilgisinin doğru kurallarını öğretirler. O zaman, herhalde ÖSYM de doğru bilgilere dayanan sorular sormak zorunda kalır; ÖSS’de sorulmayan hiçbir konuya yer vermeyen dershaneler de bu arada belki fikir değiştirip dilbilgisinin bu konularına da yer verirler.

*Münir Erten, Dil Bilgisi Öğretiminde Sorunlar