Gönderen Konu: dilin işlevleri  (Okunma sayısı 22354 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı bahriyeli yarim

  • Yeni Üye
  • *
  • İleti: 33
    • Profili Görüntüle
dilin işlevleri
« : Eylül 19, 2008, 03:40:52 ÖS »


dilin işlevleri arasındaki farklar

Çevrimdışı türkiye

  • Sürekli Üye
  • ***
  • İleti: 102
    • Profili Görüntüle
Ynt: dilin işlevleri
« Yanıtla #1 : Eylül 20, 2008, 09:36:45 ÖS »
İLETİŞİMDE DİLİN İŞLEVİ
            1GÖNDERGESEL İŞLEV:
            Bir ileti dilin göndergeyi olduğu gibi ifade etmesi için düzenlenerek oluşturulmuşsa dil göndergesel işlevde kullanılmıştır. Bu başka bir ifadeyle dilin bilgi verme işlevidir. Burada amaç, gönderge konusunda doğru, nesnel, gözlemlenebilir bilgi vermektir. Bu işlev daha çok kullanma kılavuzlarında, nesnel anlatılarda, bilimsel bildirilerde, kısa not ve özetlerde karşımıza çıkar.
ÖRNEK: “ Hegel’in felsefesinin çıkış noktası bilim değil, tarihtir.”
            2.HEYECANA BAĞLI İŞLEV:
            Bir ileti, göndericinin iletinin konusu karşısındaki duygu ve heyecanlarını dile getirme amacıyla oluşturulmuşsa dil heyecana bağlı işlevde kullanılmıştır. Bu işlev, göndericinin kendi iletisine karşı tutum ve davranışını belirtir. Bu işlevde çoğunlukla duygular, heyecanlar, korkular, sevinç ve üzüntüler dile getirilir. Dilin göndergesel işlevinde nesnellik, heyecana bağlı işlevinde öznellik hâkimdir. Özel mektuplarda, öznel betimlemeler ve anlatılarda, lirik şiirlerde, eleştiri yazılarında dilin heyecana bağlı işlevinden sıkça yararlanılır.
ÖRNEK: “Ben bu davranışınızı etik bulmuyorum, siz yanlış davranıyorsunuz.”
            3.ALICIYI HAREKETE GEÇİRME İŞLEVİ:
            Bu işlevde ileti alıcıyı harekete geçirmek üzere düzenlenmiştir. İletinin bir çeşit çağrı işlevi gördüğü bu işlevde amaç, alıcıda bir tepki ve davranış değişikliği yaratmaktır. Propaganda amaçlı siyasi söylevler, reklâm metinleri, genelgeler, el ilanları genellikle dilin bu işleviyle oluşturulur. Dilin alıcıyı harekete geçirme işleviyle hazırlanan metinlerde gönderici, iletiyi alanı işin içine sokmayı, onu sorgulamayı ister.
ÖRNEK: “Sınıfı hemen terk et.”
            4.KANALI KONTROL İŞLEVİ:
            Bir ileti, kanalın iletiyi iletmeye uygun olup olmadığını öğrenmek amacıyla düzenlenmişse dil, kanalı kontrol işlevinde kullanılmıştır. Gönderici ile alıcı arasında iletişimin kurulmasını, sürdürülmesini ya da kesilmesini sağlayan bu işlevde iletinin içeriğinden çok iletişimin devam ettirilmesi olgusu ağır basar. Törenlerde, uzun söylevlerde, aile yakınları ya da sevgililer arasındaki konuşmalarda; dilin kanalı kontrol işlevini yansıtan iletiler sıkça kullanılır.
ÖRNEK: “Beni anladınız değil mi?”
            5.DİL ÖTESİ(ÜST DİL)İŞLEVİ:
            Bir ileti dille ilgili bilgi vermek üzere düzenlenmişse o iletide dil, dil ötesi işlevde kullanılmıştır. Dilin dil ötesi işlevinde iletiler, dili açıklamak, dille ilgili bilgi vermek için düzenlenir. Daha çok bilimsel metinlerde ve öğretme amaçlı konuşmalarda karşımıza çıkan ve “yani, demek istiyorum ki, bir başka deyişle” gibi sözcüklerde kendini gösteren dil ötesi işleve, günlük yaşamda da sıkça başvurulur.
ÖRNEK: “Beni yanlış anlamayın, ben bu sözcüğü mecaz anlamda kullandım.”cümlesinde ileti, dille ilgili bilgi vermek, başka bir iletiyi açıklamak üzere düzenlenmiştir.
            6.ŞİİRSEL(SANATSAL)İŞLEV:
            Bir iletinin iletisi kendisinde ise dil şiirsel işlevde kullanılmıştır. Dil bu işlevde kullanıldığında iletinin iletmek istediği husus, iletinin kendisindedir. Bu durumda ileti, kendi dışında herhangi bir şeyi ifade etmez, yansıtmaz. Obje iletinin kendisidir. Örneğin dilin şiirsel işlevde kullanıldığı metinler olan lirik anlatılarda ve şiirlerde şiirin amacı o şiirin kendisidir. Şiirsel metinler, kendinden başka bir şeyi ifade etmeye ihtiyaç duymaz, bir şiir sadece şiir olduğu için önemli ve anlamlıdır, yani şiirin gerçeği, şiirin kendisidir. Dilin şiirsel işleviyle kullanıldığı metinlerde gönderici alıcıda hissettirmek istediği etkileri uyandırmak için, dili istediği gibi kullanır, yani kendi özgün üslubunu oluşturmak için bir anlamda dili yeniden yaratır. Edebi sanatlardan, karşılaştırmalardan, çağrışım gücü yüksek sözcüklerden yararlanarak imgeler oluşturur, sözcükleri daha çok yan ve mecaz anlamlarda kullanır. Edebi metinlerde dil şiirsel işlevde kullanılır.

Çevrimdışı türkiye

  • Sürekli Üye
  • ***
  • İleti: 102
    • Profili Görüntüle
Ynt: dilin işlevleri
« Yanıtla #2 : Eylül 20, 2008, 09:40:18 ÖS »
Kısaca:
Göndergesel İşlev: Herhangi bir konuda bilgi verildiğinde söz konusudur.
Alıcıyı harekete geçirme: Bir şeyin yapılmasını söylediğimizde: Ayşe kalemi ver.
Heyecana bağlı işlev: Ünlem bildiren, heyecan bildiren durumlar: Eyvah yemek yandı!
Kanalı kontrol etme: Soru sorulan cümleler için: Ayşe ödevini yaptın mı?
Şiirsel işlev: Şiirler için geçerli.
Dil ötesi işlevi: Dilbilgisi  konularını içeriyor.

Çevrimdışı molotofff

  • Yeni Üye
  • *
  • İleti: 37
    • Profili Görüntüle
Ynt: dilin işlevleri
« Yanıtla #3 : Eylül 24, 2008, 02:24:30 ÖS »
6.ŞİİRSEL(SANATSAL)İŞLEV:
            Bir iletinin iletisi kendisinde ise dil şiirsel işlevde kullanılmıştır. Dil bu işlevde kullanıldığında iletinin iletmek istediği husus, iletinin kendisindedir. Bu durumda ileti, kendi dışında herhangi bir şeyi ifade etmez, yansıtmaz. Obje iletinin kendisidir. Örneğin dilin şiirsel işlevde kullanıldığı metinler olan lirik anlatılarda ve şiirlerde şiirin amacı o şiirin kendisidir. Şiirsel metinler, kendinden başka bir şeyi ifade etmeye ihtiyaç duymaz, bir şiir sadece şiir olduğu için önemli ve anlamlıdır, yani şiirin gerçeği, şiirin kendisidir. Dilin şiirsel işleviyle kullanıldığı metinlerde gönderici alıcıda hissettirmek istediği etkileri uyandırmak için, dili istediği gibi kullanır, yani kendi özgün üslubunu oluşturmak için bir anlamda dili yeniden yaratır. Edebi sanatlardan, karşılaştırmalardan, çağrışım gücü yüksek sözcüklerden yararlanarak imgeler oluşturur, sözcükleri daha çok yan ve mecaz anlamlarda kullanır. Edebi metinlerde dil şiirsel işlevde kullanılır.

Göstermeye bağlı edebi metinlerde (tiyatro piyes vb) dilin şiirsel işlevi ağırlıklı olarak kullanılmadığı kanısındayım. Bu tür edebi metinlerde dilin "Alıcıyı harekete geçirme işlevi" ağırlıklı olduğu görülür. Elbette dilin tüm işlevlerini az ya da çok bu tür metinlerde görülecektir.

Bu konuda araştırmaları olan arkadaşlar görüşlerini bildirirlerse çok iyi olacak.
« Son Düzenleme: Eylül 25, 2008, 07:28:12 ÖS Gönderen: molotofff »
Havanda su dövmek kolay, zor olan ipe un sermek

Çevrimdışı molotofff

  • Yeni Üye
  • *
  • İleti: 37
    • Profili Görüntüle
Ynt: dilin işlevleri
« Yanıtla #4 : Eylül 24, 2008, 03:40:02 ÖS »
5.DİL ÖTESİ(ÜST DİL)İŞLEVİ:
            Bir ileti dille ilgili bilgi vermek üzere düzenlenmişse  o iletide dil, dil ötesi işlevde kullanılmıştır. Dilin dil ötesi işlevinde iletiler, dili açıklamak, dille ilgili bilgi vermek için düzenlenir.[/b] Daha çok bilimsel metinlerde ve öğretme amaçlı konuşmalarda karşımıza çıkan ve “yani, demek istiyorum ki, bir başka deyişle” gibi sözcüklerde kendini gösteren dil ötesi işleve, günlük yaşamda da sıkça başvurulur.
ÖRNEK: “Beni yanlış anlamayın, ben bu sözcüğü mecaz anlamda kullandım.”cümlesinde ileti, dille ilgili bilgi vermek, başka bir iletiyi açıklamak üzere düzenlenmiştir.

şeklinde açıklamak yeterli olmamış, üst dil hemem hemen bütün bilimlerde kullanılır.


dili dil ile anlatmak bir soyutlama yapmayı gerektirir. Nasıl matematikten söz ederken, sinüs, kosinüs, sigma, diskriminant, pi sayısı gibi birçok matematik dilinin terimlerine gereksinim varsa, dil için de gösterge, gösteren, gösterilen, dil yetisi, biçim, töz, nedensizlik, değer, eşzamanlılık, artzamanlılık, dizimsel ilişkiler gibi dilin diline gereksinim vardır: Dilin diline üstdil denir. Bu üstdil tüm bilimler için geçerlidir. Bir iktisatçı, bir elektronik uzmanı ya da fizikçi kendi konusunu üstdille anlatır. Bu tür kullanımda dil, bir iletişim ve düşünce aktarma aracıdır. Ancak dili anlatırken de dili kullanmak zorundayız. Bu durumda dil hem amaç hem de araç konumundadır. (Alıntıdır)

Ben de böyle düşünüyorum farklı düşünen arkadaşların düşüncelerini öğrenmek isterim.
« Son Düzenleme: Eylül 24, 2008, 03:47:13 ÖS Gönderen: molotofff »
Havanda su dövmek kolay, zor olan ipe un sermek